W związku z czym – jak poprawnie używać tego zwrotu?

Obie formy – „w związku z czym” i „w związku z tym” – są poprawne, lecz stosuje się je w nieco innych konstrukcjach. Pierwsza najczęściej łączy dwa człony jednego zdania, a druga może rozpoczynać nowe zdanie. Sprawdź, jak rozpoznać tę różnicę, gdzie postawić przecinek i czym zastąpić oba wyrażenia.

„W związku z czym” czy „w związku z tym”?

Wyrażenie „w związku z czym” pełni funkcję spójnika przyczynowo-skutkowego. Łączy informację o przyczynie z informacją o jej następstwie. Zwykle występuje w środku zdania złożonego, po przecinku.

Forma „w związku z tym” ma bardzo podobne znaczenie. Częściej otwiera jednak osobne zdanie, które nawiązuje do wcześniej przedstawionego faktu. W wielu wypowiedziach oba zwroty można wymieniać, ale konstrukcja zdania wpływa na naturalność wyboru.

„W związku z czym” najlepiej łączy przyczynę i skutek w jednym zdaniu, natomiast „w związku z tym” może rozpoczynać samodzielne zdanie.

Przykłady poprawnych zdań

Spotkanie się przedłużyło, w związku z czym przesunięto kolejne punkty programu. W tym zdaniu oba człony tworzą jedną całość, a przecinek oddziela zdania składowe.

Spotkanie się przedłużyło. W związku z tym przesunięto kolejne punkty programu. Tutaj druga forma rozpoczyna nowe zdanie i odwołuje się do poprzedniej informacji.

Podobnie można napisać: „Nie dotrzymano terminu dostawy, w związku z czym klient zrezygnował z zamówienia” albo „Nie dotrzymano terminu dostawy. W związku z tym klient zrezygnował z zamówienia”. Różnica dotyczy przede wszystkim budowy wypowiedzi, nie samego sensu.

Jaką funkcję pełni ten zwrot?

Oba wyrażenia sygnalizują relację przyczynowo-skutkową. Najpierw pojawia się fakt, decyzja lub zdarzenie, a następnie jego konsekwencja. Dzięki temu czytelnik łatwiej odtwarza tok rozumowania.

„W związku z czym” jest bliższe konstrukcjom „przez co”, „co sprawia, że” oraz „wskutek czego”. „W związku z tym” można zwykle zastąpić słowem „dlatego”. Czy wybór zawsze zmienia znaczenie? Nie, lecz może zmienić rytm i składnię zdania.

Przyczyna i skutek

Zdanie „Koszty energii wzrosły, w związku z czym firma ograniczyła inwestycje” przedstawia wyraźny ciąg następstw. Pierwsza część opisuje przyczynę, druga – działanie będące jej skutkiem.

Gdy chcemy mocniej zaakcentować rezultat, pasują też formy „przez co”, „w efekcie” albo „w konsekwencji”. Trzeba jednak sprawdzić, czy wybrany zamiennik pasuje do stylu całego tekstu.

Jakie są synonimy „w związku z czym”?

W polszczyźnie istnieje wiele wyrażeń bliskoznacznych. Zestawienia synonimiczne obejmują 41 określeń podzielonych na 7 grup znaczeniowych, choć nie wszystkie brzmią równie naturalnie i nie każde pasuje do każdej sytuacji.

Neutralne zamienniki

W codziennym piśmie, wiadomości lub artykule można użyć słów: „dlatego”, „dlatego też”, „stąd”, „tak więc”, „toteż”, „w efekcie”, „w rezultacie”, „z tego powodu”, „z tego względu”, „przez co”, „a tym samym” oraz „a co za tym idzie”.

Przykład: „Budżet został zmniejszony, dlatego ograniczono liczbę etatów”. Krótszy spójnik często poprawia płynność zdania, zwłaszcza gdy wcześniejsza część jest rozbudowana.

Formy formalne

W raportach, regulaminach, pismach urzędowych i pracach naukowych dobrze brzmią „w konsekwencji”, „w następstwie tego”, „w rezultacie czego”, „wskutek czego” oraz „jako skutek tego”. Mają bardziej oficjalny charakter i podkreślają logiczny ciąg zdarzeń.

Przykład: „Projekt nie uzyskał dofinansowania, w konsekwencji ograniczono jego zakres”. W podobnym zdaniu można napisać także „w rezultacie ograniczono jego zakres”, lecz ten wariant jest nieco mniej urzędowy.

Wyrażenia opisowe

Konstrukcje „co sprawia, że”, „co powoduje, że”, „co skutkuje tym, że” i „z czego wynika, że” dokładniej pokazują zależność między zdarzeniami. Są dłuższe, lecz przydają się wtedy, gdy chcemy uniknąć skrótowego stylu.

Gdzie postawić przecinek?

W zdaniu złożonym przecinek przed „w związku z czym” jest potrzebny, ponieważ zwrot wprowadza drugie zdanie składowe. Poprawny zapis wygląda tak: „Pociąg miał opóźnienie, w związku z czym pasażerowie spóźnili się na przesiadkę”.

Inaczej działa konstrukcja „w związku z” będąca okolicznikiem przyczyny. W zdaniu pojedynczym nie oddzielamy jej przecinkiem od reszty wypowiedzi: „W związku z ekspansją spółki na rynek polski akcjonariusze podjęli decyzję o zmianie nazwy”.

Przecinki mogą pojawić się wtedy, gdy autor świadomie traktuje ten fragment jako wtrącenie: „Akcjonariusze, w związku z ekspansją spółki na rynek polski, podjęli decyzję o zmianie nazwy”. Taki zapis jest możliwy, ale zmienia intonację i nie zawsze jest potrzebny.

Okolicznika przyczyny, takiego jak „w związku z ekspansją spółki”, nie oddziela się przecinkiem w zwykłym zdaniu pojedynczym.

Przykład z poprawną składnią

Niepoprawny zapis brzmi: „W związku z ekspansją spółki na rynku polskim, akcjonariusze podjęli decyzję”. Przecinek po wyrażeniu przyimkowym jest zbędny, a rzeczownik „ekspansja” łączy się z przyimkiem „na” i biernikiem.

Poprawna wersja to: „W związku z ekspansją spółki na rynek polski akcjonariusze podjęli decyzję o zmianie jej nazwy”. Forma „na rynek” wynika z pytania „na co?”, a nie „na czym?”.

Jak uniknąć niezręczności?

Powtarzanie „w związku z czym” w każdym kolejnym akapicie obciąża tekst. Raz można użyć „dlatego”, innym razem „w efekcie”, „stąd” albo „przez co”. Dobór zależy od długości zdania, jego tonu i siły związku przyczynowego.

Nie warto też łączyć oficjalnego spójnika z bardzo potocznym słownictwem. Zdanie „W związku z czym po prostu to odpuścimy” brzmi mniej spójnie niż „Dlatego po prostu to odpuścimy” albo „W konsekwencji zrezygnujemy z tego rozwiązania”.

Zwrot „wobec czego” jest poprawny, ale dziś ma lekko książkowy lub archaizujący odcień. W zwykłej rozmowie naturalniej zabrzmi „dlatego”, „stąd” czy „w związku z tym”.